Kurdi.info - Kurdish Language Learning  - فێر بوونی زمانی كوردی

 

وێبلاگی وانـه‌ی کــوردی

گه‌شه‌

هه‌وڵێک بۆ گه‌شه‌سه‌ندنی زمان و په‌روه‌وه‌رده‌ی‌ کوردی

 

 

وانه‌ی‌ کـوردی‌‌‌|مـێد‌یا‌‌‌| په‌ڕلان‌‌‌| فه‌رهه‌نگ‌‌‌| فۆنت و ئێدیتۆر

 

 
 

[  LAST UPDATE 27.01.2009   23:47 +0200  ]

 

کێشه ی زمانی رهسمیی کوردی

(( له‌ سێ به‌شدا ))

 بابه‌ت: زمانی ستاندارد

 

      ئه‌میر حه‌سه‌نپوور

 بابه‌ت: زمانی ستاندارد

 

جه‌عفه‌ر شێخولیسلامی  

حه‌زمنه‌ده‌کرد له‌م کاته‌دا بێمه‌ ئه‌م مه‌یدانه‌وه‌، چۆنکه‌ به‌ چه‌ند بابه‌تێکی دیکه‌وه‌ ده‌ستمگیراوه‌، به‌ڵام چارچییه‌؟ کورد گوتوویانه‌ ''شه‌ڕه‌ و یه‌خه‌ت ده‌گرێ، ئه‌گه‌ر نه‌یکه‌یت، خواده‌تگرێ''. ئه‌م شه‌ڕه‌ش، هه‌ر یه‌خه‌ی منی نه‌گرتووه‌، که‌ ساڵانی ساڵ خه‌ریکی زمانه‌وانیی کوردی بووم، به‌ڵکو یه‌خه‌ی نه‌ته‌وه‌یه‌کی گرتووه‌، ئه‌مه‌ش، وه‌ک ئه‌وه‌ی ئه‌م کورده‌، له‌هه‌موو شتێکی ته‌واوبێ و، له‌ بێکاریدا بێزار بووبێ و، شه‌ڕی له‌ به‌تاڵی پێ..

 بابه‌ت: زمانی ستاندارد

  جه‌ماڵ نه‌به‌ز

ئێرنێست هێمینگوای که‌ هه‌تا ماوه‌یه‌کیش  به‌باشتترین نووسه‌ری ئه‌مریکی ئه‌ژمێررا له‌ساڵی 1898 له‌ پارکی ئواک له‌شیکاگۆی  ئه‌مریکا له‌دایک بوه‌.‌ باوکی دکتۆرو له‌هه‌مانکاتیشدا وه‌رزشه‌وان و گه‌ڕۆک بوه‌. ئه‌م دوو سیفه‌ته‌ی دوایی له ‌باوکه‌وه ‌بۆ کوڕ گوازراوه‌ته‌وه‌..

 بابه‌ت: وێژه‌

  عه‌بدوڵا حه‌مه‌لاو

 بابه‌ت: زمانی ستاندارد

 

سازدانی: ئاکۆ مه‌جید

که‌ هاتم، گوتم: "ئۆخه‌ی ئه‌مه‌ منم له‌ سنوور تێپه‌ڕیوم!". له‌ سه‌ر سنووری کوردستان بام هه‌ڵده‌مژی و هه‌ستم ده‌کرد گه‌ڕاومه‌ته‌وه‌ بۆ ئه‌و جێگه‌ی ئه‌بێت تێدا درێژه‌ی ته‌مه‌نم به‌رمه‌ سه‌ر. به‌ڵام پاش ماوه‌یه‌ک ده‌مبینی که‌س من وه‌ک کورد چاو لێناکات، له‌ نێو تاکسی، له‌ بازار و له‌ ئیقامه‌ و .. نه‌ ته‌نیا من کورد نه‌بووم به‌ڵکوو ئێرانی بووم. ...

 بابه‌ت: کۆمه‌ڵایه‌تی

  نووسینی‌: هـێـژا. م

سه‌رۆكی‌ به‌شی‌ ئینگلیزی‌ كۆلێژی‌ زمان له‌ زانكۆی‌ سلێمانی‌رۆژی‌ یه‌كشه‌ممه‌ رایگه‌یاند ده‌زگای‌ خزمه‌تگوزاری‌ تاقیكردنه‌وه‌ی ‌په‌روه‌رده‌یی‌ كۆدی‌ ژماره (342) ی‌ له‌ نێو (143) زمانی‌ جیهانیی‌ زیندوود اداوه‌ته‌‌ زمانی‌ كوردی‌ و ئاماژه‌ی‌ به‌وه‌شدا كه‌ ئه‌و هه‌نگاوه‌ مانای ‌دانپێدانانی‌ ده‌زگا زانستییه‌كانی‌ جیهانه‌ به‌ زیندوویه‌تی‌ زمانی‌كورديدا‌.

بابه‌ت: هه‌واڵ‌‌  

  کۆد بۆ زمانی کوردی

سۆنیا هارتنێت، به‌ره‌وه‌ی خه‌ڵاتی لیندگرێن

بۆ ئه‌ده‌بی منداڵان

خه‌ڵاتی بیره‌وه‌ریی ئاسترید لینگرێن وه‌ک گه‌وره‌ترین خه‌ڵاتی جیهانیی ئه‌ده‌بی منداڵان، ئه‌مساڵ درایه‌ نووسه‌ری ئۆسترالیایی کتێبی منداڵان، سۆنیا هارتنێت (Sonya Hartnett).  ئه‌و ئێستا له‌ ستۆکهۆڵمه‌.

بابه‌ت: هه‌واڵ‌‌

 

       وه‌رگیراو له‌‌: ڕادیۆ زایه‌ڵه‌

           نووسینی‌: د. شه‌فیق قه‌زاز

هه‌ڵوێستی 53 نه‌فه‌ر و چاره‌نووسی زمانی نه‌ته‌وه‌یه‌ک

زمان دیارده‌یه‌که‌ که‌ له‌ ڕه‌وتێکی مێژووییدا سه‌ر هه‌ڵده‌دات و له‌ ڕه‌وتێکی مێژووییشدا گه‌شه‌ ده‌کات. زۆر هۆکاری ئابووری، کۆمه‌ڵایه‌تی، سیاسی و کولتووری له‌ ده‌ره‌وه‌ی گه‌شه‌ی سرووشتییانه‌ی زمان ده‌بنه‌ هۆی په‌ره‌گرتن یان له‌ناوچوونی زمانێک. بابه‌تی ستانداردکردنی زمان له‌ ده‌ره‌وه‌ی گه‌شه‌ی سرووشتییانه‌ی زاراوه‌کان له‌ ڕه‌وتێکی مێژووییدا، بریتییه‌ له‌ هه‌وڵی به‌ پلانی ده‌سه‌ڵاتی سیاسی و ڕۆشنبیری بۆ ئافراندن، گه‌ڵاڵه‌کردن و به‌ ناوه‌ندکردنی زمانێک یان زاراوه‌یه‌ک ...

           نووسینی‌:  د. هاشم ئه‌حمه‌دزاده ‌ـ زانکۆی ئێکسێتر، بریتانیا

دروستكردنی زمانی ستاندارد

هه‌ره‌سی نه‌ته‌وه‌سازیی كورده‌

به‌هرۆز شوجاعی، مامۆستای زانكۆی دهۆكه‌ له‌ بواری زمانه‌وانیدا. ئه‌و ڕای جیاوازی هه‌یه‌ له‌سه‌ر دروستبوونی زمانی ستاندارد، پێیوایه‌ هه‌ر هه‌وڵێك بۆدروستكردنی زمانی ستاندارد هه‌وڵێكی نه‌زۆك ده‌بێت، پێیوایه‌ ده‌بێت تاكی كوردتاكێكی شاره‌زا بێت به‌ ناسینی دیالێكته‌ جیاوازه‌كان نه‌ك له‌ناوبردنی سه‌رجه‌مزاره‌كان بۆ دروستكردنی یه‌ك زمانی ستاندارد، به‌ڕای ئه‌و ئه‌وه‌ جگه‌ له‌ كوشتنی زمان هیچی تر نییه‌ ....

           نووسینی‌: سه‌ركه‌وت له‌تیف، سۆران عارف ـ دهۆك

ئه‌م یه‌ک ملله‌تین و زمانێ مه‌ جوت ـ ستانده‌ره

وه‌کو دهنده‌ک روژنامادا هاتى، ژماره‌کا نڤێسه‌رێت پاریزگه‌ها سوله‌یمانیێ ده‌رخواسته‌کا دایه‌ سه‌رکردایه‌تیا سیاسى که‌ شیوازێ کرمانجیا خواروو (سۆرانى) بفه‌رمى بناسیت وه‌کو زمانێ ستاندارد ل هه‌رێما کوردستانا عیراقێ، واته‌ رێ لشیوازێ کرمانجیا سه‌رى (بادینانى) بێته‌ گرتن و نه‌ هێته ‌بکارئینان ل دام و ده‌زگه‌هێت حکومى و ده‌زگه‌هێت راگه‌هاندنێ و قوتابخانا و زانکویا وهه‌تا دوماهییێ . ئێکه‌تیا نڤێسه‌رێت کورد ژى تایێ دهوکێ د به‌یاننامه‌کێدا بریاره‌کا بڤى ره‌نگى ره‌ت کریه‌..

           نووسینی‌:  تێلى ئه‌مین

           نووسینی‌:  ئه‌نوه‌ر سوڵتانی

داخویانی ژ رۆماننڤیسێ کورد سه‌بری سلیڤانی

 ده‌ربارێ پرسا ستانده‌رتکرنا

 زمانێ کوردی

           نووسینی‌:  سه‌بری سلێڤانی

وه‌رن ئه‌م دانوستاندنێ بكه‌ین


بانگه‌وازیه‌ك ژ ئێكه‌تیا نڤیسه‌رێن كورد

درۆژنامه‌یا هه‌ولاتی دا (ژماره‌ 415، ئێكشه‌مبا 20/4/2008) 53 نڤیسكاران په‌یامه‌كا ڤه‌كری ئاراسته‌ی سه‌ركردایه‌تییا كوردستانێ و چه‌ندین لایه‌نێ، دی كرییه‌ و داخوازێ ژێ دكه‌ن كو ب بریاره‌كا فه‌رمی كرمانجییا ناڤه‌راست (كرمانجییا ژێری، سۆرانی) بكه‌نه‌ تاكه‌ زمانێ ستاندارد و فه‌رمیێ هه‌رێما كوردستانا عێراقێ.

 

           نووسینی‌:  تایێ دهۆكێ

زمان ئامرازی گه‌یاندنی فه‌رهه‌نگه‌ و

گرێده‌ری ئیتنیکی و نه‌ته‌وه‌یی تاکه‌کانه‌

زمان یه‌کێکه‌ له‌ فره‌ ئامرازی بنچینه‌یی گه‌یاندنی که‌لتور له‌ نیوان نه‌وه‌کاندا. له‌به‌ر ئه‌وه‌ی مرۆڤ به‌رهه‌می کۆمه‌ڵگه‌یه‌، بۆیه‌ هه‌میشه‌ ده‌که‌وێته‌ ژیر کاریگه‌ری ئه‌و سۆسیۆژینگه‌یی تیایدا ده‌ژی. جه‌مسه‌ره‌کانی ژیانی مرۆڤ گریداراوی ئه‌و نۆرم و پیۆرانه‌یه‌ که‌ له‌و کلتوره‌دا هه‌یه‌. ئامرازگه‌لی زمان ده‌بێته‌ سه‌رچاوه‌یه‌کی گرنگ و کۆله‌که‌ی په‌روه‌رده‌کردنی منداڵ بۆ هاوکه‌یه‌کردن و ئینتیگراسیۆن بۆ ئاشانبوونی ئه‌و که‌لتووره‌ی تیایدا ده‌ژی.

 

           نووسینی‌:  ئاسۆ بیاره‌یی

کوردی وه‌ک زمانێکی جووت – ستاندارد:

 تێبینی سه‌باره‌ت به‌

گه‌ڵاڵه‌ی داخوازینامه‌ بۆ ره‌سمیکردنی "کرمانجی خواروو"

داخوازینامه‌یه‌ک گه‌ڵاڵه‌کراوه‌ بۆ ئه‌وه‌ی داوا له‌ حکوومه‌تی هه‌رێم بکا که ‌"کرمانجی خواروو" (سۆرانی) وه‌ک زمانی ستانداردی کوردی به‌ره‌سمییه‌ت بناسرێ. له‌ ئه‌و داخوازینامه‌دا، داواکراوه: ...

 

           نووسینی‌:  ئه‌میر حه‌سه‌نپوور

           نووسین‌:  گۆڤاری هاوڵاتی

بایه‌خی په‌روه‌رده‌ له‌ بـاخچـه‌ی سـاوایـانـدا

كاتێك باسی جیهانی منداڵان ده‌كه‌ین به‌شێوه‌یه‌كی راسته‌وخۆ دنیای‌ به‌رائه‌تمان دێته‌ به‌رچاو، دیاره‌ ئه‌و به‌رائه‌ته‌ وای له‌ په‌روه‌رده‌كاری جیهانی (جان جاك رۆسۆ) كردووه‌، كه‌ بڵێت: «منداڵ‌ له‌ سه‌ره‌تادا سپی‌و خاوێنه‌ وه‌كو په‌ڕه‌ی گوڵ‌، به‌ڵام كاتێك تێكه‌ڵ‌ به‌ ژینگه‌ ده‌بێت، ژینگه‌ كۆنترۆڵی ده‌كات‌و كه‌سایه‌تیی ئه‌و منداڵه‌ دروستده‌كات»، بۆ نموونه..

 

           نووسینی‌:  نه‌وزاد كه‌لهور

نامه‌یه‌كی‌ كراوه‌ بۆ به‌ڕێز مه‌سعود بارزانی‌

به‌م نامه‌یه‌، كه‌ ئاراسته‌ی‌ به‌ڕێزتانی‌ ده‌كه‌م، ده‌مه‌وێت ئاگادارتان بكه‌مه‌وه‌ هه‌رێمی كوردستان به‌ره‌و رووی‌ مه‌ترسییه‌كی‌ زۆر گه‌وره‌ ده‌بێته‌وه‌، له‌ هه‌موو ئه‌و مه‌ترسیانه‌ كاریگه‌رتره‌، كه‌ له‌ ساڵانی‌ رابردوودا تووشی ئه‌م هه‌رێمه‌ بوونه‌ته‌وه‌، ئه‌و مه‌ترسییه‌ش بریتییه‌ له‌ دابه‌شبوونی‌ زمانی‌ فه‌رمیی خوێندن ‌و نووسین به‌ زمانی‌ كوردی‌ بۆ دیالێكتی‌ سۆرانی‌‌و بادینانی‌ كه‌ ده‌ستكه‌وتی ‌ 86 ساڵی له‌مه‌وبه‌رمانه‌.

 

           ن